ALKOL PİYASASINA İLİŞKİN TAPDK ÖNERİLERİ

 

Ülkemizde alkol ve alkollü içkiler piyasası 1942 yılından 2003 yılına kadar devlet monopolü altında yönetilmiştir.

 

Bu dönemde;

·         “Distile alkollü içki” alanında ülkemizin tek üreticisi ve ithalatçısı olarak, bir devlet kuruluşu olan TEKEL faaliyette bulunmuş,

·        Gümrük Birliği Anlaşmasının gereği olarak ve “Alkol ve Alkollü İçkiler Kanunu”nun istisna hükmü nedeniyle, 1995 yılından itibaren “viski ve tabii köpüren şarap”“viski ve köpüklü şarap” özel sektör tarafından serbest olarak ithal edilmiş,

·        “Bira ve şarap” üretimi özel sektör ve devlet eliyle sürdürülmüş; ancak bu ürünlerin ithalatı Gümrük Birliği Anlaşmasının ardından, sadece TEKEL eliyle ve sınırlı miktarda yapılmıştır.

·        Etil alkol sadece şeker fabrikalarına ait tesislerde üretilmiş ve TEKEL eliyle dağıtılmış,

 

Buna karşılık;

·        2001 yılı sonunda “Alkol ve Alkollü İçkiler Kanunu”nda yapılan değişiklik ile, alkollü içki sektöründe devlet monopolü kaldırılmış,

·        2002 yılında alkol ve alkollü içkiler piyasasının düzenlenmesi ve denetlenmesi amacıyla Tütün Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) kurulmuş,

·        TAPDK’nın 2002 ve 2003 yılında yayımladığı mevzuat ile ülkemizde alkollü içki üretimi ve ithalatı, tamamen serbest piyasa prensipleri ile çalışmaya başlamış,

·        Bu arada, 2003 yılının ilk yarısında TEKEL’in alkollü içkiler kısmının özelleştirmesi tamamlanarak, eski TEKEL markaları ve üretim tesisleri, özelleştirme ihalesini kazanan özel sektör firması tarafından işletilmeye başlamıştır.

 

Liberalizasyon döneminin başlaması sonrasında günümüze kadar ki kısa süreçte, piyasadaki üretici ve ithalatçı firma sayısının 49’dan 135’e ve toplam ürün çeşidinin 900’den 2500 civarına yükseldiği görülmüştür.

 

Alkollü içkiler sektörünün 60 yıl devlet monopolünde kaldığı ülkemizde, liberalize olan alkollü içkiler piyasasında dikkat edilmesi gereken unsurlar alkollü içkiler piyasasına ilişkin tapdk önerileri adresinde, alkol piyasasında dikkat edilmesi gereken unsurlar aşağıda sıralanmıştır:

 

ETİL ALKOL KULLANICILARINA

 

            1) Etil alkolü ambalajlı olarak alınız.

 

2) Piyasadan temin edilebilecek ambalajlı alkoller hakkındaki bilgiler aşağıdaki tabloda gösterilmiş olup; ihtiyacınız olan etil alkolün seçiminde ambalaj üzerindeki etiketi dikkatle okuyarak, bu bilgiler çerçevesinde değerlendirme yapabilirsiniz.

 

KULLANIM ALANI

KULLANIM ÖRNEĞİ

DENATÜRASYON ŞEKLİ

PİYASADAKİ AMBALAJ ŞEKLİ

TEMİN EDİLEBİLECEĞİ YERLER

Evsel

Yemek yapımı, Serbest çalışan doktor kullanımı

-

70 cl  ,   1 litre

TAPDK satış belgesini haiz perakende satıcılar

Genel Amaçlı

Matbaada boya temizliği, Ayakkabıcılıkta tutkal temizliği, Evde ispirto ocağı yakıtı

Tam Denatürasyon

1 litre , 5 litre ,

10 litre , 20 litre

TAPDK satış belgesini haiz perakende satıcılar

Tıbbi Kullanım

Eczanede majestral ilaç yapımı, Hastahaneler, Hastahane muadili sağlık kurumları, Tıbbi tahlil laboratuvarı kullanımı

 

 

-

5 litre ,

10 litre , 20 litre

TAPDK Listesinde yer alan Yetkili Dağıtım Firmaları, İlgili derneklerine kayıtlı Ecza Depoları, Medikal Firmaları

 

Tıbbi Kullanım

Eczaneler, Hastahaneler, Hastahane muadili sağlık kurumları, Tıbbi tahlil laboratuarlarının genel temizliği, Tıbbi cihaz ve tıbbi sahaların temizliği

 

T-tipi Denatürasyon

5 litre ,

10 litre , 20 litre,

 

TAPDK Listesinde yer alan Yetkili Dağıtım Firmaları, İlgili derneklerine kayıtlı Ecza Depoları, Medikal Firmaları

Tıbbi Kullanım

Hastahaneler, Hastahane muadili sağlık kurumları, Tıbbi tahlil laboratuvarı kullanımı

-

250 litre

TAPDK Listesinde yer alan Yetkili Dağıtım Firmaları

 

 

Tıbbi Kullanım

 

Hastahaneler, Hastahane muadili sağlık kurumları,tıbbi tahlil laboratuvarının genel temizliği, Tıbbi cihaz ve tıbbi sahaların temizliği

 

T-tipi Denatürasyon

250 litre

TAPDK Listesinde yer alan Yetkili Dağıtım Firmaları, İlgili derneklerine kayıtlı Ecza Depoları, Medikal Firmaları

 

 

Analiz Amaçlı Kullanım

Üniversite, Araştırma Kurumları Laboratuvarları ve diğer Laboratuvarlar

-

Kurum Web sayfasında analiz amaçlı analitik saflıkta etil alkol ürün listesindeki ambalajlar

TAPDK Listesinde yer alan Yetkili Dağıtım Firmaları, Kimyasal ve Tıbbi Madde Pazarlama Firmaları

 

3) Ambalaj hacmi, yukarıdaki tablonun 4 üncü sütununda belirtilen hacimler dışında olan etil alkolü satın almayınız. Ambalaj üzerindeki ithalatçı veya üretici firma adı, Kurum web sayfasında bulunan TAPDK Yetkili Alkol Dağıtım Firmaları Listesinde yer almayan etil alkolü satın almayınız. Bu özelliklere uymayan ürünlerin sahte  veya kaçak olması muhtemeldir..

 

            4) Etil alkol uçucudur. Etil alkol buharı, havada % 3,3-19  konsantrasyonuna ulaşması halinde parlayıcıdır. Etil alkolün parlama noktası, 13 santigrad derecedir. Bu nedenle içinde etil alkol bulunan kaplarınızın ağzının her zaman tam kapalı tutulmasına, etil alkolün sıcak ortamda saklanmamasına dikkat ediniz.

 

5) Kullanacağınız etil alkolün belli teknik spesifikasyonlara sahip olması gerekiyorsa, bu bilgiyi mutlaka etiket üzerinde arayınız. Yine etiket üzerinde alacağınız alkolün hangi firmanın garantisi altında olduğuna, bir sorun halinde firmaya ulaşabileceğinize emin olarak ürünü alınız. Kurum Yetkili Alkol Dağıtım Firmaları, ecza depoları ve medikal firmaları, piyasaya arz edecekleri tıbbi kullanım amaçlı etil alkolün garanti edilen teknik spesifikasyon ve/veya analiz raporunu, isteyen kullanıcılara (eczaneler, hastahaneler, hastahane muadili sağlık kurumları ve tıbbi tahlil laboratuarları) vermekle sorumludurlar.

 

           

ETİL ALKOL KULLANAN SANAYİCİLERE

 

1) Etil alkolü, Kurumumuzun http://www.tapdk.gov.tr/ adresli web sitesinde,  “Ana Sayfa>Piyasa Düzenlemeleri>Alkol Piyasası>Etil Alkol Sektörü Piyasa Düzenlemeleri>Kamuoyuna Yönelik Bilgiler>Etil Alkol Dağıtım Yetkisine Haiz Firmalar” adresinde adı ve adresi yayınlanmakta olan yetkili dağıtım firmalarından temin ediniz.

 

2) Etil alkol sevkiyatında düzenlenen her türlü belgenin “Etil Alkolün Piyasaya Arzı Hakkında Tebliğ”de açıklandığı şekilde düzenlenmiş olmasına azami özen gösteriniz.

 

3) Etil alkolü teslim alırken miktar olarak ve alkol derecesi olarak doğru ölçtüğünüze emin olunuz. Bu konuda gerekli bilgiler “Etil Alkolün Piyasaya Arzı Hakkında Tebliğ”de yer almaktadır.

 

4) Etil alkolün stoklarınıza girişinde ve kullanımında miktar ve alkol derecesi olarak takibinin doğru yapılmasını sağlayınız. Etil alkolün ne amaçla ne miktarda kullanıldığı sorusunu her zaman tam olarak yanıtlayabilecek şekilde üretim kaydı tutulmasını sağlayınız.

 

5) Kullanacağınız etil alkolün belli teknik spesifikasyonlara sahip olması gerekiyorsa, bu bilgiyi mutlaka satın aldığınız firmanın garanti etmesini sağlayınız. Yerli üretim veya ithal alkol kullanırken, yetkili dağıtım firmanızdan, size sattığı alkolün üreticisinin o parti için garanti ettiği analiz raporunu isteyin ve kullandığınız alkolün hangi hammaddeden üretildiğini öğreniniz. Gıda gibi insan tüketimine sunulacak üretimlerde asla sentetik alkol kullanılamayacağından, bu tip üretimlerde alkolün tarımsal kökenli olduğundan emin olunuz.

 

6) Etil alkol uçucudur. Etil alkol buharı, havada % 3,3-19  konsantrasyonuna ulaşması halinde parlayıcıdır. Etil alkolün parlama noktası, 13 santigrad derecedir. Bu nedenle içinde etil alkol bulunan kaplarınızın ağzının her zaman tam kapalı tutulmasına, etil alkolün sıcakta saklanmamasına dikkat ediniz.

 

7) Etil alkol su, eter, metil alkol, kloroform, aseton ile tam olarak karışabilir. Bu nedenle aldığınız alkolün hangi temel test ve analizler neticesinde kabul edileceği konusunu netleştirerek, kabul sırasında mutlaka uygulayınız.

 

8) Etil alkol, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de, izinsiz içki üretiminde kullanılmaması için, gıda ve ilaç sanayi dışında sanayi kollarına denatüre edilerek verilmektedir. Aldığınız alkolün “Etil Alkolün Piyasaya Arzı Hakkında Tebliğ”in 6 ncı  maddesine uygun olarak denatüre edilmiş olduğundan emin olunuz. Stoklarınızda denatüre edilmemiş veya eksik denatüre edilmiş etil alkol bulunması sizi zor durumda bırakabilir.

 

ETİL ALKOL ÜRETİCİLERİNE

 

1) Ürettiğiniz etil alkolün teknik spesifikasyonları, hammaddesi ve denatürasyon özellikleri konusunda satış yaptığınız sanayicinin bilgilendirilmesine özen gösteriniz.

 

2) Üretiminizde kalite yönetimine önem veriniz ve ürünlerinizin ait olduğu partiyi gösteren parti/seri numarasının düzenlenen sevk evraklarında bulunmasını çok özenle uygulayınız. Her an bu numaradan ürününüzün ait olduğu partinin her türlü analiz değerine dönebilecek durumda olunuz. Bu kayıtların, piyasadan gelecek şikayetlere karşı sizin en önemli savunma aracınız olduğunu unutmayınız.

 

3) Ürününüzün sanayiciye veya tüketiciye ulaşıncaya kadar ki süreçte piyasada elinde tutanlar konusunda çok dikkatli olunuz ve ürününüzün sanayiciye veya tüketiciye güvenle ulaşmasını sağlayınız.

 

4) Ürününüzün sevkiyat sırasında çalınmaması, içine hile karıştırılmaması, taşıma aracından yabancı koku ve kimyasal bulaşmaması konularında çok özenli olunuz.

 

5) Etil alkol sevkiyatında düzenlenen her türlü belgenin “Etil Alkolün Piyasaya Arzı Hakkında Tebliğ”de açıklandığı şekilde düzenlenmiş olmasına azami özen gösteriniz. Etil alkolü sevkiyat için yüklerken, miktar olarak ve alkol derecesi olarak doğru ölçtüğünüze emin olunuz. Bu konuda gerekli bilgiler aynı Tebliğde yer almaktadır.

 

6) Etil alkol üretiminde kullanılan hammadde miktarı ve ürünün parti bazında analiz kayıtlarının çok düzenli tutulmasını sağlayınız.

 

7) Etil alkolün stoklarınızdan satışında miktar ve alkol derecesi olarak takibinin doğru yapılmasını sağlayınız. Etil alkolün kime, ne miktarda, hangi tip denatürasyonla satıldığı sorusunu her zaman tam olarak yanıtlayabilecek şekilde işlem kaydı tutulmasını sağlayınız.

 

8) Satacağınız etil alkolün belli teknik spesifikasyonlara sahip olması gerekiyorsa, bu bilgiyi mutlaka garanti ederek ürününüzü satınız.

 

9) Etil alkol uçucudur. Etil alkol buharı, havada % 3,3-19  konsantrasyonuna ulaşması halinde parlayıcıdır. Etil alkolün parlama noktası, 13 santigrad derecedir. Bu nedenlerle içinde etil alkol bulunan kaplarınızın ağzının her zaman tam kapalı tutulmasına, içinde etil alkol buharı olabilecek kaplara hava karışmamasına, stoklanan etil alkolün sıcakta kalmamasına ve uzmanına hazırlatılmış bir yangın söndürme tertibatınızın bulunmasına dikkat ediniz.

 

10) Etil alkol, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de, izinsiz içki üretiminde kullanılmaması için, gıda ve ilaç sanayi dışında sanayi kollarına denatüre edilerek verilmektedir.  Sattığınız alkolün “Etil Alkolün Piyasaya Arzı Hakkında Tebliğ”in 6 ncı maddesine uygun olarak denatüre edilmiş olduğundan emin olunuz. TAPDK Tahsis Belgesi dışında denatüre edilmemiş veya eksik denatüre edilmiş etil alkol satılması sizi kesinlikle zor durumda bırakır.

 

ETİL ALKOL İTHALATÇILARINA

 

1) İthal ettiğiniz etil alkolün teknik spesifikasyonları, hammaddesi ve denatürasyon özellikleri konusunda satış yaptığınız sanayicinin bilgilendirilmesine özen gösteriniz.

 

2) İthalatınızda ve denatürasyon tesisi işletiminizde kalite yönetimine önem veriniz ve ürünlerinizin ait olduğu partiyi gösteren parti / seri numarasının düzenlenen sevk evraklarında bulunmasını çok özenle uygulayınız. Her an bu numaradan ürününüzün ait olduğu partinin her türlü analiz değerine dönebilecek durumda olunuz. Bu kayıtların, piyasadan gelecek şikayetlere karşı sizin en önemli savunma aracınız olduğunu unutmayınız.

 

3) Ürününüzün sanayiciye ve tüketiciye  ulaşıncaya kadar ki süreçte, sevkiyatta ve piyasada ürünü elinde tutanlar konusunda çok dikkatli olunuz ve ürününüzün sanayiciye veya tüketiciye güvenle ulaşmasını sağlayınız.

 

4) Ürününüzün sevkiyat sırasında çalınmaması, içine hile karıştırılmaması, taşıma aracından yabancı koku ve kimyasal bulaşmaması konusunda çok özenli olunuz.

 

5) Etil alkol sevkiyatında düzenlenen her türlü belgenin “Etil Alkolün Piyasaya Arzı Hakkında Tebliğ”de açıklandığı şekilde düzenlenmiş olmasına azami özen gösteriniz. Etil alkolü sevkiyat için yüklerken miktar olarak ve alkol derecesi olarak doğru ölçtüğünüze emin olunuz. Bu konuda gerekli bilgiler aynı Tebliğde yer almaktadır.

 

6) Etil alkolün stoklarınıza girişi ve stoklarınızdan satışında miktar ve alkol derecesi olarak takibinin doğru yapılmasını sağlayınız. Etil alkolün kime, ne miktarda, hangi tip denatürasyonla satıldığı sorusunu her zaman tam olarak yanıtlayabilecek şekilde işlem kaydı tutulmasını sağlayınız.

 

7) Satacağınız etil alkolün belli teknik spesifikasyonlara sahip olması gerekiyorsa, bu garantiyi öncelikle ithal ettiğiniz üreticiden alarak, ürününüzü buna dayanarak satınız.

 

8) Etil alkol uçucudur. Etil alkol buharı, havada % 3,3-19  konsantrasyonuna ulaşması halinde parlayıcıdır. Etil alkolün parlama noktası, 13 santigrad derecedir. Bu nedenlerle içinde etil alkol bulunan kaplarınızın ağzının her zaman tam kapalı tutulmasına, içinde etil alkol buharı olabilecek kaplara hava karışmamasına, stoklanan etil alkolün sıcakta kalmamasına ve uzmanına hazırlatılmış bir yangın söndürme tertibatınızın bulunmasına dikkat ediniz.

 

9) Etil alkol, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de, izinsiz içki üretiminde kullanılmaması için, gıda ve ilaç sanayi dışında sanayi kollarına denatüre edilerek verilmektedir. Sattığınız alkolün “Etil Alkolün Piyasaya Arzı Hakkında Tebliğ”in 6 ncı maddesine uygun olarak denatüre edilmiş olduğundan emin olunuz. TAPDK Tahsis Belgesi dışında kalan firmalara denatüre edilmemiş veya eksik denatüre edilmiş etil alkol satılması sizi kesinlikle zor durumda bırakır.